Treindienstleiding heeft relevante bedieninformatie paraat

Een belangrijke taak rust op de schouders van de treindienstleider op de Verkeersleidingspost: zorgen voor een veilige treinenloop. Snel correcte informatie kunnen verkrijgen is daarbij cruciaal. Dankzij een vernuftige applicatie genaamd BVS+ heeft deze spil van het treinverkeer 24/7 actuele, locatiegebonden infragegevens paraat. Dat betekent: makkelijker en in één keer goed kunnen schakelen. Een gezamenlijk resultaat waar Verkeersleiding en het verbeterprogramma SpoorData trots op zijn.

Belangrijker is de vraag of de praktijkexperts tevreden zijn. ‘De collega’s hier op de post Limburg zijn enthousiast’, weet senior treindienstleider Wim Meuffels. Sinds een maand werkt de verkeersleiding in de Post Maastricht met het nieuwe systeem. ‘Als treindienstleiders zich een verandering zo snel eigen maken, bewijst dat deze bedienvriendelijke applicatie echt een substantiële verbetering van ons werk betreft.’

Respons

De positieve respons van de werkvloer is terecht, vindt Wim. ‘De belangrijkste verbetering is dat treindienstleiders nu per bediengebied – de post Maastricht heeft drie zogeheten werkplekken –relevante tekeningen en tekstdocumenten bij de hand hebben. Een grote verbetering ten opzichte van voorheen, waarin we álle informatie over onze VL- post op ons scherm hadden. Dus ook allerlei informatie waar de treindienstleider in zijn bediengebied – bijvoorbeeld Sittard – niets aan heeft.’

Sneller bij de juiste data

Informatie toegankelijk maken, daar levert dit project genaamd BVS+  een belangrijke bijdrage aan. De 13 verkeersleidingposten in Nederland hebben al jaren bedienvoorschriften - BVS - als leidraad. Een BVS is een verzameling van tekeningen van het spoor of sein- of wisselinrichting, maar ook tekstdocumenten, met informatie over de zogeheten PPLG’s - Primair Procesleidings Gebied. Bij een calamiteit is het voor de treindienstleiding zaak zo snel mogelijk de juiste locatie en de informatie over de spoorinfrastructuur – bijvoorbeeld de seininstallatie of de perronlengte - te achterhalen en eventueel de juiste alarmering door te geven.
In de nieuwe applicatie is de vertaalslag gemaakt naar de specifieke informatie die elke individuele treindienstleider nodig heeft voor zijn gedeelte van het bediengebied.  Elke treindienstleider kan via een geografische weergave naar de infragegevens toe voor het deelgebied waar hij verantwoordelijk voor is.

Zoekscherm

De informatie is daarnaast makkelijk op te roepen door het gezochte kenmerk, bijvoorbeeld ‘kilometrage 3.0’ of een straatnaam in het zoekscherm in te voeren, een beetje zoals met Google. Vervolgens lichten de plekken op die corresponderen met een BVS waarop het gezochte object of de locatie voorkomt.
Deze zoekfunctie, die in de toekomst nog wordt uitgebreid met andere waarden, is een pluspunt, vindt Wim. ‘Stel: een machinist belt en zegt ik sta bij kilometrage 3.0, op de vrije baan tussen Sittard en Heerlen. Ons signaleringssysteem geeft wel aan waar treinen zich ongeveer bevinden, maar niet de exacte plek. Als we nu in het zoekscherm van BVS+ ‘3.0’ invullen, zijn we er snel achter.’ Met als gevolg een nauwkeuriger melding naar bijvoorbeeld hulpdiensten. Het komt de algehele spoorveiligheid ten goede.’

Opschoonactie

BVS-redacteur Oscar Amweg, namens Arcadis werkzaam bij alliantie RIGD-LOXIA, maakt de bedienvoorschriften. Hij is, met 25 jaar ervaring in de ‘ballast’ en vele jaren als treindienstleider op de post Den Haag, nauw betrokken geweest bij de totstandkoming van de nieuwe applicatie. Na onder meer een opschoonactie van de bestaande informatie op de bedienvoorschriften – ‘buiten was niet altijd binnen’ – heeft hij zich aan het project BVS+ gewijd.

Vooruitgang

Oscar maakt samen met zijn collega’s de bedienvoorschriften, een nauwkeurig werkje. ‘Het behaalde voordeel van BVS+ zit buiten. Voor ons betekent het op dit moment tijdelijk méér werk, omdat ook BVS+ inhoudelijk extra gecontroleerd moet worden’, vertelt Oscar. ‘Een deel van dat werk, nu we deze specifieke weergave per werkplek hebben geïntroduceerd, zit in een uitgebreide test in de BVS Viewer. Daarbij kijken we of het klopt het wat we hebben gemaakt. In de volgende stap wordt er ook een grote vooruitgang geboekt bij het maken van een BVS.’

Data tonen

Hij laat op zijn laptop de geografische weergave van de infrastructuur van één bediengebied zien, in dit geval Barendrecht. Het beeld is te vergelijken met een model van een atoomstructuur (zie illustratie hieronder). ‘In elk cirkeltje staat de afkorting die staat voor een station. De treindienstleider kan overigens ook nevensporen uit andere bedienvoorschriften toevoegen, zoals hier bijvoorbeeld Kijfhoek.’ Oscar laat zien dat je in het systeem makkelijk een gedeelte vrije baan en station van de ‘buurman’ selecteert. ‘Zo weet de treindienstleider zeker dat hij alle tekeningen kan opvragen als een machinist belt met een melding over een locatie net aan de rand van zijn bediengebied.’

Schematisch overzicht van een bediengebied met BVS+

Samenspel

Voor alle betrokkenen geldt dat het samenspel tussen ontwikkelaars en eindgebruikers de sleutel is van het succes. Niet alleen is de projectorganisatie de afgelopen drie maanden de posten langs gegaan om BVS+ te demonstreren, ook vooraf is aan de gebruikers gevraagd: wat hebben jullie nu nodig om sneller en makkelijker je werk te kunnen doen? Mede dankzij deze input kunnen treindienstleiders, maar ook andere gebruikers beter, veiliger en sneller hun taken uitvoeren.

Toekomst

Dat toegankelijke data hebben een continue proces is, bewijst een wens uit de praktijk, van treindienstleider Wim Meuffels: ‘Het zou helemaal áf zijn als we in de toekomst ook de bovenleidingschema’s via de BVS+ applicatie met één klik op ons scherm krijgen.’

Treindienstleider op de post Maastricht aan het werk met het nieuwe BVS+